Bankart Lezyonu Nedir?

Omuz çıkığı sonrasında en sık görülen yaralanmalardan biri Bankart lezyonudur. Özellikle genç, aktif bireylerde ve sporcularda omuzun tekrar tekrar çıkmasına neden olabilen bu yaralanma, omuz ekleminin stabilitesini sağlayan önemli yapıların hasar görmesiyle ortaya çıkar.

Bankart lezyonu erken dönemde doğru şekilde değerlendirilmediğinde, tekrarlayan omuz çıkıkları, kronik omuz instabilitesi ve zamanla eklem kıkırdağında hasar gelişebilir. Günümüzde artroskopik cerrahi teknikler sayesinde birçok hasta başarılı şekilde tedavi edilmekte ve günlük yaşamına veya spor aktivitelerine dönebilmektedir.

Bankart Lezyonu Nedir?

Omuz eklemi; kol kemiğinin (humerus) başı ile kürek kemiğindeki glenoid adı verilen yuva arasında oluşur.

Glenoidin çevresinde bulunan labrum, omuz eklemini derinleştirerek stabilite sağlayan kıkırdak yapıdır.

Bankart lezyonu, omuz çıkığı sırasında glenoidin ön-alt kısmındaki labrumun ve beraberindeki bağların kemikten ayrılmasıdır.

Bu yaralanma sonrasında omuzun doğal dengesi bozulur ve tekrar çıkık gelişme riski artabilir.

Bankart Lezyonu Nasıl Oluşur?

En sık neden omuz çıkığıdır.

Özellikle ilk omuz çıkığında oluşabilir.

Başlıca nedenler şunlardır:

Travmalar

Omuz üzerine düşme
Trafik kazaları
Spor yaralanmaları
Yüksek enerjili darbeler

Temas Sporları

Aşağıdaki spor dallarında daha sık görülmektedir:

Futbol
Basketbol
Hentbol
Güreş
Judo
Rugby

Tekrarlayan Omuz Çıkıkları

Her yeni çıkık, labrum hasarının ilerlemesine neden olabilir.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Bankart lezyonu aşağıdaki kişilerde daha sık görülmektedir:

18–35 yaş arasındaki bireyler
Erkekler
Sporcular
Temas sporları yapanlar
Daha önce omuz çıkığı geçiren kişiler
Omuz bağ gevşekliği bulunan hastalar

Bankart Lezyonunun Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler kişiden kişiye değişebilir.

En sık görülen belirtiler:

Omuz ağrısı
Omuzda güvensizlik hissi
Omuzun yerinden çıkacakmış gibi hissettirmesi
Tekrarlayan omuz çıkıkları
Kolu baş üzerine kaldırırken rahatsızlık
Hareket sırasında klik veya takılma hissi
Güç kaybı
Spor performansında azalma

Bazı hastalarda ilk çıkıktan sonra şikâyetler hafif olsa da zamanla instabilite belirginleşebilir.

Bankart Lezyonu ile Kemik Bankart Aynı Şey midir?

Hayır.

Yumuşak doku Bankart lezyonunda, yalnızca labrum ve bağ dokuları zarar görür.

Kemik Bankart lezyonunda ise glenoid kenarındaki kemik parçası da kırılarak labrum ile birlikte ayrılır.

Tedavi planı bu iki durum arasında farklılık gösterebilir.

Bankart Lezyonu Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile başlar.

Kesin değerlendirme için aşağıdaki yöntemlerden yararlanılabilir:

Direkt röntgen
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)
MR Artrografi
Bilgisayarlı Tomografi (BT)

MR Artrografi, labrum yırtıklarının değerlendirilmesinde en değerli görüntüleme yöntemlerinden biridir.

BT ise kemik Bankart lezyonlarının değerlendirilmesinde önemli bilgiler sağlar.

Bankart Lezyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi planı;

Hastanın yaşı
Aktivite düzeyi
İlk çıkık mı yoksa tekrarlayan çıkık mı olduğu
Kemik kaybının bulunup bulunmadığı
Spor beklentisi

göz önünde bulundurularak hazırlanır.

Ameliyatsız Tedavi

İlk omuz çıkığını yaşayan ve belirgin instabilitesi bulunmayan bazı hastalarda cerrahi dışı tedavi uygulanabilir.

Tedavi seçenekleri:

Omuz askısı kullanımı
Ağrı kontrolü
Fizik tedavi
Omuz çevresi kaslarını güçlendirme
Denge ve koordinasyon egzersizleri
Kontrollü rehabilitasyon programı

Artroskopik Bankart Onarımı

Tekrarlayan omuz çıkıkları veya belirgin labrum yırtıkları bulunan hastalarda en sık tercih edilen yöntemlerden biri artroskopik Bankart onarımıdır.

Kapalı yöntemle gerçekleştirilen bu cerrahide:

Ayrılan labrum yeniden kemiğe sabitlenir.
Omuz bağları onarılır.
Omuz kapsülü sıkılaştırılabilir.
Omuz stabilitesi yeniden sağlanmaya çalışılır.

Artroskopik cerrahi, küçük kesilerle uygulanması ve iyileşme sürecinin daha konforlu olması nedeniyle günümüzde yaygın olarak tercih edilmektedir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Başarılı bir sonuç için rehabilitasyon büyük önem taşır.

İyileşme sürecinde:

Omuz askısı kullanımı
Hareket açıklığı egzersizleri
Kas güçlendirme programı
Omuz stabilizasyon egzersizleri
Kontrollü günlük yaşama dönüş
Kademeli spora dönüş

uygulanır.

Rehabilitasyon programına düzenli uyum, omuzun yeniden stabil hale gelmesinde önemli rol oynar.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen Bankart lezyonu zamanla;

Tekrarlayan omuz çıkıkları
Kronik omuz instabilitesi
Labrum hasarının ilerlemesi
Kıkırdak aşınması
Omuz kireçlenmesi
Günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma
Spor performansında azalma

gibi sorunlara neden olabilir.

Bankart Lezyonu Önlenebilir mi?

Her vakayı önlemek mümkün olmasa da risk azaltılabilir.

Öneriler:

Omuz kaslarını güçlendirmek
Spor öncesi yeterli ısınmak
İlk omuz çıkığını ciddiye almak
Rehabilitasyon programını tamamlamak
Koruyucu ekipman kullanmak
Omuz ağrısı veya gevşeklik hissini ihmal etmemek

Sık Sorulan Sorular

Bankart lezyonu kendiliğinden iyileşir mi?

Labrum dokusunun kendiliğinden tam olarak iyileşme kapasitesi sınırlıdır. Tedavi yöntemi yaralanmanın derecesine ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.

Her Bankart lezyonunda ameliyat gerekir mi?

Hayır. İlk çıkık sonrası bazı hastalarda cerrahi dışı tedavi yeterli olabilir. Tekrarlayan çıkıklar, belirgin instabilite veya aktif spor yaşamı olan hastalarda cerrahi tedavi değerlendirilebilir.

Artroskopik Bankart ameliyatı sonrası tekrar çıkık olur mu?

Başarılı cerrahi ve düzenli rehabilitasyon sonrasında tekrar çıkık riski önemli ölçüde azalır. Ancak yeni travmalar veya tedavi planına uyulmaması durumunda yeniden çıkık gelişebilir.

Bankart lezyonu spor yapmaya engel olur mu?

Tedavi edilmeyen Bankart lezyonu omuz stabilitesini bozarak spor performansını olumsuz etkileyebilir. Uygun tedavi sonrasında birçok hasta kontrollü şekilde spor aktivitelerine geri dönebilmektedir.

Sonuç

Bankart lezyonu, omuz çıkıkları sonrasında gelişen ve omuz instabilitesinin en önemli nedenlerinden biri olan bir yaralanmadır. Erken tanı, doğru tedavi ve düzenli rehabilitasyon ile omuz stabilitesi yeniden sağlanabilir, tekrarlayan çıkıkların önüne geçilebilir ve hastalar günlük yaşamlarına güvenle dönebilir. Omuz çıkığı sonrası ağrı, güvensizlik hissi veya tekrarlayan çıkık şikâyetleriniz varsa, ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurarak ayrıntılı değerlendirme yaptırmanız önerilir.