Dirsek Çıkığı (İnstabilitesi) Nedir?

Dirsek çıkığı, omuzdan sonra en sık görülen büyük eklem çıkıklarından biridir. Genellikle düşme, spor yaralanmaları ve trafik kazaları sonrasında meydana gelir. Dirsek eklemini oluşturan kemiklerin normal hizasının bozulmasıyla oluşan bu yaralanma, şiddetli ağrıya, şekil bozukluğuna ve hareket kaybına neden olabilir.

Doğru zamanda tedavi edilmeyen dirsek çıkıkları, eklemde kalıcı instabilite, hareket kısıtlılığı ve kıkırdak hasarına yol açabilir. Erken tanı ve uygun tedavi ile hastaların büyük çoğunluğu günlük yaşamına ve spor aktivitelerine güvenle dönebilmektedir.

Dirsek Çıkığı (İnstabilitesi) Nedir?

Dirsek eklemi;

Humerus (üst kol kemiği)
Ulna
Radius

kemiklerinin birleşmesiyle oluşur.

Bu eklemin stabilitesi;

İç (medial) kollateral bağ
Dış (lateral) kollateral bağ
Eklem kapsülü
Çevre kaslar

tarafından sağlanır.

Dirsek çıkığında bu yapıların bir kısmı veya tamamı zarar görebilir. Bağların yeterince iyileşmemesi durumunda dirsek instabilitesi (gevşekliği) gelişebilir ve eklem tekrarlayan çıkıklara veya çıkacakmış hissine neden olabilir.

Dirsek Çıkığı Neden Oluşur?

Dirsek çıkıkları çoğunlukla travmaya bağlı gelişir.

En sık nedenler:

El Açık Pozisyonda Düşme

Kol açıkken yere düşmek dirsek çıkığının en yaygın nedenidir.

Spor Yaralanmaları

Özellikle;

Futbol
Basketbol
Güreş
Judo
Jimnastik
Kayak
Dağ bisikleti

gibi sporlarda risk daha yüksektir.

Trafik Kazaları

Yüksek enerjili travmalar dirsek bağlarında ciddi yaralanmalara neden olabilir.

İş Kazaları

Yüksekten düşme veya ağır darbeler de dirsek çıkığına yol açabilir.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Dirsek çıkıkları;

Genç erişkinlerde
Erkeklerde
Sporcularda
Temas sporlarıyla uğraşan kişilerde
Yüksek enerjili travmaya maruz kalan bireylerde

daha sık görülmektedir.

Belirtileri Nelerdir?

Dirsek çıkığında belirtiler genellikle ani başlar.

En sık görülen şikâyetler:

Şiddetli dirsek ağrısı
Dirsekte şekil bozukluğu
Hızla gelişen şişlik
Morarma
Hareket ettirememe
Dirseğin kilitlenmiş hissedilmesi
Uyuşma veya karıncalanma
El ve parmaklarda güç kaybı

Sinir veya damar yaralanması eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir.

Dirsek İnstabilitesi Nedir?

Bazı hastalarda çıkık yerine oturtulduktan sonra bağlar tam iyileşmeyebilir.

Bunun sonucunda;

Dirsekte gevşeklik hissi
Tekrarlayan çıkıklar
Çıkacakmış hissi
Ağrı
Güç kaybı

gibi şikâyetler ortaya çıkabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Tanı, ayrıntılı fizik muayene ile başlar.

Gerekli durumlarda;

Direkt röntgen
Bilgisayarlı Tomografi (BT)
Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)

kullanılır.

MR, bağ yaralanmaları ve kıkırdak hasarlarının değerlendirilmesinde oldukça değerlidir.

Dirsek Çıkığı Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi;

Çıkığın tipi
Bağ yaralanmasının derecesi
Kırık olup olmaması
Hastanın yaşı
Aktivite düzeyi

göz önünde bulundurularak planlanır.

Ameliyatsız Tedavi

Basit dirsek çıkıklarının önemli bir kısmı cerrahi gerektirmez.

Tedavi seçenekleri:

Çıkığın yerine oturtulması (redüksiyon)
Kısa süreli atel veya dirseklik kullanımı
Ağrı kontrolü
Erken kontrollü hareket egzersizleri
Fizik tedavi
Kas güçlendirme programı

Uzun süre hareketsiz bırakılması önerilmez, çünkü dirsek ekleminde sertlik gelişebilir.

Cerrahi Tedavi

Aşağıdaki durumlarda ameliyat önerilebilir:

Bağların tamamen kopması
Tekrarlayan dirsek çıkıkları
Dirsek instabilitesi
Kırıklı çıkıklar
Sinir veya damar yaralanması
Eklem içinde serbest kemik parçaları

Cerrahi sırasında;

Bağ onarımı
Bağ rekonstrüksiyonu
Kırık tespiti
Kıkırdak onarımı

gibi işlemler uygulanabilir.

İyileşme Süreci

Başarılı tedavinin en önemli aşamalarından biri rehabilitasyondur.

İyileşme sürecinde;

Hareket açıklığı egzersizleri
Kas güçlendirme
Denge çalışmaları
Günlük yaşama kontrollü dönüş
Spora dönüş programı

uygulanır.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen dirsek instabilitesi;

Tekrarlayan çıkıklar
Kronik ağrı
Hareket kısıtlılığı
Erken kireçlenme
Kıkırdak hasarı
Güç kaybı
Günlük yaşam aktivitelerinde zorlanma

gibi ciddi problemlere yol açabilir.

Dirsek Çıkığı Önlenebilir mi?

Risk tamamen ortadan kaldırılamasa da azaltılabilir.

Öneriler:

Spor öncesi yeterli ısınmak
Koruyucu ekipman kullanmak
Düşmeleri önleyici tedbirler almak
Dirsek kaslarını güçlendirmek
Travma sonrası kontrolleri ihmal etmemek

Sık Sorulan Sorular

Dirsek çıkığı acil bir durum mudur?

Evet. Dirsek çıkığı mümkün olan en kısa sürede ortopedi ve travmatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Dirsek çıkığı tekrar eder mi?

Bağ yaralanması tam iyileşmediğinde veya instabilite geliştiğinde tekrar çıkık görülebilir.

Dirsek çıkığı sonrası spor yapılabilir mi?

Uygun tedavi ve rehabilitasyon sonrasında birçok hasta kontrollü olarak spor aktivitelerine dönebilmektedir.

Ameliyat her hastada gerekir mi?

Hayır. Basit dirsek çıkıklarının büyük bölümü ameliyatsız tedavi edilebilir. Cerrahi karar, yaralanmanın şiddetine ve eşlik eden hasarlara göre verilir.

Sonuç

Dirsek çıkığı (instabilitesi), erken tanı ve doğru tedavi gerektiren önemli bir eklem yaralanmasıdır. Özellikle bağ yaralanmalarının dikkatle değerlendirilmesi ve rehabilitasyon programına uyulması, dirseğin eski fonksiyonuna kavuşması açısından büyük önem taşır. Dirsek travması sonrasında ağrı, şekil bozukluğu, hareket kısıtlılığı veya çıkacakmış hissi yaşıyorsanız, ortopedi ve travmatoloji uzmanına başvurarak ayrıntılı değerlendirme yaptırmanız önerilir.