Diz Çevresi Kırıkları Nedir?

Diz çevresi kırıkları, diz eklemini oluşturan kemiklerin kırılması sonucu meydana gelen ciddi ortopedik yaralanmalardır. Bu kırıklar en sık distal femur kırıkları (uyluk kemiğinin dize yakın bölümü) ve proksimal tibia kırıkları (tibia platosu kırıkları) olarak görülür. Eklem yüzeyini etkileyebildikleri için erken tanı ve doğru tedavi büyük önem taşır.

Sık Sorulan Sorular:

Genç bireylerde genellikle trafik kazaları, yüksekten düşme ve spor yaralanmaları gibi yüksek enerjili travmalar sonucu oluşurken, ileri yaşta osteoporoz bulunan hastalarda basit düşmeler sonrasında da görülebilir. Tedavi edilmediğinde diz ekleminde kalıcı hareket kısıtlılığı, dizilim bozukluğu ve erken kireçlenme gelişebilir.

Distal Femur ve Tibia Platosu Kırıkları Nedir?

Distal Femur Kırığı

Femur kemiğinin diz eklemine en yakın bölümünde meydana gelen kırıklardır. Eklem yüzeyini etkileyebileceği için anatomik olarak düzeltilmesi büyük önem taşır.

Proksimal Tibia (Tibia Platosu) Kırığı

Kaval kemiğinin üst bölümünde, diz eklemini oluşturan plato kısmında meydana gelen kırıklardır. Menisküs, bağlar ve kıkırdak yapılar da bu yaralanmaya eşlik edebilir.

Diz Çevresi Kırıkları Neden Olur?

Bu kırıklar çoğunlukla yüksek enerjili travmalar sonucunda gelişir.

En sık görülen nedenler

Trafik kazaları
Motosiklet kazaları
Spor yaralanmaları
Yüksekten düşme
Diz üzerine doğrudan darbe
İş kazaları
Kayma ve düşmeler
Osteoporoz
Patolojik kemik kırıkları

Belirtileri Nelerdir?

Kırığın tipine göre belirtiler değişebilir.

En sık görülen belirtiler

Şiddetli diz ağrısı
Ayağa basamama
Dizde şişlik
Morarma
Diz hareketlerinde belirgin kısıtlılık
Diz çevresinde şekil bozukluğu
Diz üzerine yük verememe
Hareket sırasında şiddetli ağrı
Bacakta kısalık veya açısal deformite

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Diz çevresi kırıkları aşağıdaki kişilerde daha sık görülür:

Trafik kazası geçirenler
Motosiklet kullanıcıları
Kayak ve snowboard sporcuları
Temas sporları yapan sporcular
İnşaat sektöründe çalışanlar
Osteoporoz hastaları
İleri yaş bireyler

Diz Çevresi Kırıkları Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı fizik muayene ve görüntüleme yöntemleri ile konulur.

Fizik Muayene

Muayenede;

Diz eklemi değerlendirilir.
Şişlik ve deformite incelenir.
Damar ve sinir muayenesi yapılır.
Diz bağlarının durumu değerlendirilir.

Direkt Röntgen

Kırığın yeri ve tipi belirlenir.

Bilgisayarlı Tomografi (BT)

Eklem içine uzanan ve parçalı kırıkların ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar.

Manyetik Rezonans (MR)

Menisküs, ön çapraz bağ (ACL), arka çapraz bağ (PCL), yan bağlar ve kıkırdak yaralanmalarını değerlendirmek amacıyla kullanılabilir.

Diz Çevresi Kırıkları Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi kırığın tipi, eklem yüzeyinin durumu ve hastanın genel sağlık durumuna göre planlanır.

Cerrahi Dışı Tedavi

Yer değiştirmemiş kırıklarda;

Diz breysi
Uzun bacak alçısı
Ağrı kontrolü
Düzenli radyolojik takip
Fizik tedavi

uygulanabilir.

Cerrahi Tedavi

Aşağıdaki durumlarda ameliyat önerilebilir:

Yer değiştirmiş kırıklar
Eklem yüzeyini bozan kırıklar
Parçalı kırıklar
Açık kırıklar
Çoklu travmalar
Damar veya sinir yaralanmasının eşlik ettiği durumlar

Cerrahi tedavide anatomik kilitli plaklar, vidalar, intramedüller çiviler ve gerektiğinde kemik greftleri kullanılabilir.

Ameliyat Nasıl Yapılır?

Ameliyat genel veya spinal anestezi altında gerçekleştirilir.

Cerrah kırık parçalarını anatomik olarak hizalayarak eklem yüzeyini mümkün olduğunca normal haline getirir. Ardından anatomik plak ve kilitli vida sistemleri ile stabil tespit sağlanır. Gerekli durumlarda kemik grefti veya kemik destek materyalleri kullanılabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

İlk günlerde diz hareket egzersizlerine başlanabilir.
Düzenli röntgen kontrolleri yapılır.
Fizik tedavi programı uygulanır.
Kas kuvveti korunmaya çalışılır.
Doktor önerisine göre kontrollü yük verilir.
Kemik kaynaması çoğu hastada 10-16 hafta içerisinde gerçekleşir.
Tam iyileşme süreci kırığın şiddetine göre değişebilir.

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen diz çevresi kırıkları aşağıdaki sorunlara neden olabilir:

Yanlış kaynama
Kaynamama
Diz ekleminde hareket kısıtlılığı
Kalıcı diz deformitesi
Erken diz kireçlenmesi
Kronik ağrı
Diz instabilitesi
Yürüme bozukluğu
Kas güçsüzlüğü

Diz Çevresi Kırıkları Önlenebilir mi?

Her zaman önlenemese de risk azaltılabilir.

Koruyucu spor ekipmanları kullanılması
Trafik kurallarına uyulması
Osteoporoz tedavisinin düzenli yapılması
Düşmeleri önleyici yaşam düzenlemeleri
Kas kuvvetini artıran egzersizler
Denge çalışmaları

Sık Sorulan Sorular

Tibia platosu kırıkları her zaman ameliyat gerektirir mi?

Hayır. Yer değiştirmemiş bazı kırıklar cerrahi dışı yöntemlerle tedavi edilebilir. Ancak eklem yüzeyini bozan kırıklarda cerrahi sıklıkla tercih edilir.

Distal femur kırıkları neden önemlidir?

Diz eklemini ilgilendirdiği için yanlış kaynama durumunda diz hareketleri kalıcı olarak etkilenebilir.

Ameliyat sonrası diz hareketleri tamamen normale döner mi?

Uygun tedavi ve rehabilitasyon ile birçok hasta diz fonksiyonlarını büyük ölçüde geri kazanabilir.

Kemik ne kadar sürede kaynar?

Genellikle 10-16 hafta içerisinde kaynama gerçekleşir.

Fizik tedavi gerekli midir?

Evet. Diz hareket açıklığının korunması ve kas gücünün yeniden kazanılması için fizik tedavi büyük önem taşır.

Spor yapmaya ne zaman başlanabilir?

Kemik kaynaması tamamlandıktan ve doktor onayı alındıktan sonra kontrollü şekilde başlanabilir.

Hangi doktora başvurmalıyım?

Distal femur ve tibia platosu kırıklarının tanı ve tedavisi için Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanına başvurmanız önerilir.

Sonuç

Distal femur ve tibia platosu kırıkları, diz ekleminin fonksiyonunu doğrudan etkileyen ciddi yaralanmalardır. Erken tanı, anatomik cerrahi onarım ve düzenli rehabilitasyon sayesinde hastaların büyük bölümü günlük yaşamına ve aktif hayatına geri dönebilmektedir. Eklem yüzeyinin doğru şekilde restore edilmesi, uzun dönemde diz fonksiyonlarının korunması ve erken kireçlenmenin önlenmesi açısından büyük önem taşır.