Sinir Yaralanmaları Nedir?

Sinir yaralanmaları, el ve üst ekstremitede hareket ve duyu fonksiyonlarını sağlayan periferik sinirlerin travma veya çeşitli hastalıklar sonucunda hasar görmesiyle ortaya çıkan ciddi ortopedik problemlerdir. El bölgesinde en sık median sinir, ulnar sinir ve radial sinir etkilenir. Sinir yaralanmaları tedavi edilmediğinde kalıcı his kaybı, kas güçsüzlüğü ve fonksiyon kaybına neden olabilir.

Sık Sorulan Sorular:

Erken tanı ve zamanında uygulanan tedavi, sinir fonksiyonlarının yeniden kazanılmasında büyük önem taşır.

Sinir Yaralanmaları Neden Olur?

Sinir yaralanmaları doğrudan travmalar, sıkışmalar veya gerilme yaralanmaları sonucunda gelişebilir.

En sık nedenleri

Cam ve bıçak kesileri
İş kazaları
Trafik kazaları
Spor yaralanmaları
Ezilme yaralanmaları
Kırık ve çıkıklar
Ateşli silah yaralanmaları
Sinir sıkışması sendromları
Cerrahi sonrası gelişen sinir hasarları

Sinir Yaralanmalarının Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler yaralanan sinirin türüne ve hasarın derecesine göre değişebilir.

En sık görülen belirtiler

Uyuşma
Karıncalanma
His kaybı
El veya parmaklarda güçsüzlük
Kavrama gücünde azalma
Parmak hareketlerinde zayıflık
Kas erimesi
Yanıcı tarzda ağrı
Elektrik çarpması hissi
İnce motor hareketlerde zorlanma

Tam sinir kesilerinde ilgili bölgede hem hareket hem de duyu kaybı görülebilir.

Elde En Sık Görülen Sinir Yaralanmaları

Median Sinir Yaralanması

Median sinir; başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının bir bölümünün duyusunu sağlar. Yaralanması durumunda başparmak hareketlerinde zayıflık ve parmaklarda uyuşma gelişebilir.

Ulnar Sinir Yaralanması

Ulnar sinir, serçe parmak ve yüzük parmağının bir kısmının hissini sağlar. Yaralanması durumunda kavrama gücü azalabilir ve pençe el deformitesi gelişebilir.

Radial Sinir Yaralanması

Radial sinir el bileğinin yukarı kaldırılmasını sağlayan kasları kontrol eder. Yaralanması sonucunda “düşük el” (wrist drop) deformitesi görülebilir.

Sinir Yaralanmaları Kimlerde Daha Sık Görülür?

Risk grubunda bulunan kişiler:

Sanayi çalışanları
İnşaat işçileri
Cam işçileri
Marangozlar
Kasaplar
Aşçılar
Sporcular
Motosiklet sürücüleri
Tarım işçileri
Ağır makine kullanan kişiler

Sinir Yaralanmaları Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, ayrıntılı fizik muayene ve ileri tanı yöntemleri ile konulur.

Fizik Muayene

Muayene sırasında;

Kas gücü
Duyu kaybı
Refleksler
Parmak hareketleri
Kavrama gücü
İki nokta ayırım testi

değerlendirilir.

Elektromiyografi (EMG)

Sinirin elektriksel iletimini değerlendiren en önemli testlerden biridir.

Ultrasonografi

Sinirin devamlılığı ve çevre dokularla ilişkisi incelenebilir.

Manyetik Rezonans (MR)

Derin sinir yaralanmaları ve çevre yumuşak dokuların değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Sinir Yaralanmaları Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, sinirin hasar derecesine göre planlanır.

İstirahat ve Atel Tedavisi

Hafif sinir yaralanmalarında sinirin iyileşmesine yardımcı olabilir.

Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

Kas gücünün korunması ve hareket açıklığının devam ettirilmesi için uygulanır.

Cerrahi Tedavi

Aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi önerilebilir:

Tam sinir kesileri
Sinirin sıkışması
Sinir üzerinde bası oluşturan yaralanmalar
İyileşmeyen sinir hasarları
Kırıkla birlikte görülen sinir yaralanmaları

Cerrahi sırasında sinir uçları mikroskop altında özel tekniklerle onarılır. Gerekli durumlarda sinir grefti kullanılabilir.

Sinir Onarım Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat genellikle 1-3 saat sürmektedir.

Mikrocerrahi teknikleri kullanılarak sinir uçları özel dikiş materyalleri ile birleştirilir. Bazı hastalarda sinir grefti veya sinir transferi uygulanabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

El özel atel ile korunur.
Fizik tedavi programına başlanır.
Sinir iyileşmesi yavaş gerçekleşir.
Sinirler ortalama günde yaklaşık 1 mm uzayarak iyileşir.
Tam iyileşme yaralanmanın seviyesine göre aylar hatta bir yılı aşan süre alabilir.

Sinir Yaralanmaları Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen sinir yaralanmaları aşağıdaki sorunlara yol açabilir:

Kalıcı his kaybı
Kas erimesi
Parmaklarda güç kaybı
Pençe el deformitesi
Düşük el deformitesi
Günlük yaşam aktivitelerinde ciddi zorluk
Kalıcı fonksiyon kaybı

Sinir Yaralanmalarından Korunma Yolları

Sinir yaralanması riskini azaltmak için:

Kesici alet kullanırken dikkatli olun.
Koruyucu eldiven kullanın.
İş güvenliği kurallarına uyun.
Spor sırasında koruyucu ekipman kullanın.
El yaralanmalarını ihmal etmeyin.
Uyuşma ve güç kaybı geliştiğinde erken dönemde doktora başvurun.

Sık Sorulan Sorular

Sinir kesisi kendiliğinden iyileşir mi?

Tam sinir kesileri kendiliğinden iyileşmez ve çoğu zaman mikrocerrahi onarım gerektirir.

Sinir ameliyatı başarılı olur mu?

Erken dönemde yapılan mikrocerrahi onarımlar yüksek başarı oranına sahiptir. Sonuçlar yaralanmanın tipi ve tedavi zamanına göre değişebilir.

Sinir ne kadar sürede iyileşir?

Sinir dokusu yavaş iyileşir. İyileşme süresi yaralanmanın yerine göre birkaç aydan bir yıla kadar uzayabilir.

EMG neden yapılır?

EMG, sinirin elektriksel iletimini ve kasların sinirlerden aldığı uyarıyı değerlendirmek için kullanılır.

Sinir yaralanmasından sonra fizik tedavi gerekli midir?

Evet. Rehabilitasyon, kasların korunması ve fonksiyonların geri kazanılması açısından tedavinin önemli bir parçasıdır.

Sinir yaralanmaları kalıcı olur mu?

Erken tanı ve uygun tedavi ile birçok hastada önemli ölçüde iyileşme sağlanabilir. Gecikmiş vakalarda kalıcı fonksiyon kaybı gelişebilir.

Hangi doktora başvurmalıyım?

Sinir yaralanmalarının tanı ve tedavisi için Ortopedi ve Travmatoloji veya El Cerrahisi uzmanına başvurmanız önerilir.

Sonuç

Sinir yaralanmaları, el ve parmakların hareket ve duyu fonksiyonlarını etkileyebilen ciddi yaralanmalardır. Erken tanı, doğru cerrahi teknikler ve düzenli rehabilitasyon sayesinde hastaların önemli bir kısmında fonksiyonlar yeniden kazanılabilir. Elinizde uyuşma, his kaybı, güçsüzlük veya hareket kısıtlılığı geliştiyse vakit kaybetmeden bir Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurmanız kalıcı hasarın önlenmesi açısından büyük önem taşır.