Tetik Parmak Nedir?

Tetik Parmak (Stenozan Tenosinovit), parmakları hareket ettiren tendonların geçtiği tendon kılıfında meydana gelen kalınlaşma ve daralma sonucu oluşan yaygın bir el hastalığıdır. Tendonun rahat hareket edememesi nedeniyle parmak açılıp kapanırken takılma hissi oluşur. İleri vakalarda parmak bükülü pozisyonda kilitlenebilir ve kişinin günlük yaşamını önemli ölçüde etkileyebilir.

Erken dönemde tedavi edildiğinde cerrahiye gerek kalmadan iyileşme sağlanabilir. Ancak ilerlemiş vakalarda küçük bir cerrahi girişim kalıcı çözüm sunmaktadır.

Tetik Parmak Neden Olur?

Parmak tendonları, hareket sırasında tendon kılıfı içerisinde kayarak çalışır. Bu kılıfta oluşan kalınlaşma veya iltihabi değişiklikler tendonun geçişini zorlaştırır. Sonuç olarak parmak hareket ederken takılır ve zamanla kilitlenebilir.

En sık nedenler

Sürekli el ve parmak kullanımı
Tekrarlayan kavrama hareketleri
Ağır el işleri
Diyabet
Romatoid artrit
El travmaları
Tendon iltihapları
Tiroit hastalıkları
Uzun süre titreşimli alet kullanımı

Tetik Parmak Belirtileri Nelerdir?

Hastalık genellikle sabah saatlerinde daha belirgin olur.

En sık görülen belirtiler

Parmakta takılma hissi
Parmak açılırken “klik” sesi
Parmak hareketlerinde zorlanma
Parmak tabanında ağrı
Avuç içinde hassasiyet
Parmakta sertlik
Sabah tutukluğu
Parmakta şişlik
Parmağın bükülü kalması
İleri evrede parmağın tamamen kilitlenmesi

En sık başparmak, yüzük parmağı ve orta parmak etkilenmektedir.

Kimlerde Daha Sık Görülür?

Tetik Parmak aşağıdaki kişilerde daha sık görülmektedir:

Diyabet hastaları
Romatizmal hastalığı olanlar
Kadınlar
40 yaş üzerindeki bireyler
Öğretmenler
Terziler
Kuaförler
Kasaplar
Marangozlar
Müzisyenler
Bahçıvanlar
Sürekli el işi yapan kişiler

Tetik Parmak Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı çoğu zaman ortopedi veya el cerrahisi uzmanının yapacağı fizik muayene ile konur.

Fizik muayenede değerlendirilir

Parmakta takılma
Kilitlenme
Tendon üzerinde hassasiyet
Hareket açıklığı
Parmak kuvveti

Çoğu hastada ek görüntüleme gerekmez.

Şüpheli durumlarda;

Ultrason
MR görüntüleme

kullanılabilir.

Tetik Parmak Tedavisi

Tedavi hastalığın evresine göre planlanır.

İstirahat

Parmağı zorlayan aktivitelerin azaltılması önerilir.

Parmak Ateli

Erken evrede tendon üzerindeki yükü azaltabilir.

İlaç Tedavisi

Ağrı kesiciler
Antiinflamatuar ilaçlar

şikayetlerin azalmasına yardımcı olabilir.

Fizik Tedavi

Germe egzersizleri
Tendon kaydırma egzersizleri
Manuel terapi
Soğuk uygulamalar

erken dönemde fayda sağlayabilir.

Kortizon Enjeksiyonu

Tendon kılıfına uygulanan enjeksiyon birçok hastada başarılı sonuç verebilir.

Cerrahi Tedavi

Konservatif tedaviye yanıt vermeyen veya parmağı kilitlenen hastalarda cerrahi tedavi önerilir.

Tetik Parmak Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat yaklaşık 10-20 dakika sürmektedir.

Genellikle lokal anestezi altında gerçekleştirilir.

Cerrahi sırasında tendonun sıkışmasına neden olan pulley (A1 pulley) gevşetilir. Böylece tendon yeniden rahat hareket etmeye başlar.

Başarı oranı oldukça yüksektir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

Aynı gün taburcu olunur.
Parmak hareketlerine hemen başlanır.
Dikişler yaklaşık 10-14 gün içerisinde alınır.
Hafif işler birkaç gün içinde yapılabilir.
Tam iyileşme çoğu hastada 3-6 hafta sürmektedir.

Tetik Parmak Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen hastalarda;

Parmak tamamen kilitlenebilir.
Parmak hareketleri kısıtlanabilir.
Günlük yaşam aktiviteleri zorlaşabilir.
Kavrama gücü azalabilir.
Kalıcı hareket kısıtlılığı gelişebilir.

Tetik Parmaktan Korunma Yolları

Korunmak için:

Tekrarlayan el hareketlerine ara verin.
Parmak egzersizleri yapın.
Ağır kavrama hareketlerinden kaçının.
Ergonomik çalışma koşulları oluşturun.
Diyabetinizi düzenli takip ettirin.
Ağrı başladığında dinlenmeye özen gösterin.

Sık Sorulan Sorular

Tetik Parmak kendiliğinden geçer mi?

Hafif vakalarda şikayetler azalabilir ancak çoğu hastada tedavi gerekir.

Tetik Parmak ameliyatsız tedavi edilebilir mi?

Erken evrede istirahat, atel, fizik tedavi ve kortizon enjeksiyonu ile başarılı sonuçlar alınabilir.

Tetik Parmak ameliyatı zor mudur?

Hayır. Kısa süren, lokal anestezi altında yapılan ve başarı oranı yüksek bir işlemdir.

Ameliyat sonrası tekrarlar mı?

Tekrarlama olasılığı düşüktür ancak bazı hastalarda farklı parmaklarda yeni tetik parmak gelişebilir.

Hangi parmaklarda daha sık görülür?

Başparmak, yüzük parmağı ve orta parmak en sık etkilenen parmaklardır.

Diyabet hastalarında daha sık görülür mü?

Evet. Diyabet, tetik parmak gelişimi için önemli risk faktörlerinden biridir.

Tetik Parmak günlük yaşamı etkiler mi?

Tedavi edilmediğinde yazı yazma, kavrama, taşıma ve ince el becerileri gerektiren işleri zorlaştırabilir.

Sonuç

Tetik Parmak, erken dönemde tanı konulduğunda çoğu zaman cerrahiye gerek kalmadan tedavi edilebilen bir tendon hastalığıdır. Parmakta takılma, klik sesi, ağrı veya kilitlenme gibi belirtiler yaşıyorsanız vakit kaybetmeden Ortopedi ve Travmatoloji veya El Cerrahisi uzmanına başvurmanız kalıcı hareket kısıtlılığını önlemek açısından önemlidir.