Tendon Yaralanmaları Nedir?

Tendon yaralanmaları, kasları kemiklere bağlayan güçlü bağ dokularının kısmi veya tam olarak yırtılması sonucu meydana gelen ortopedik yaralanmalardır. Tendonlar hareketin oluşmasını sağlayan en önemli yapılardan biridir. Bu nedenle tendon yaralanmaları günlük yaşam aktivitelerini, kavrama gücünü ve el fonksiyonlarını ciddi şekilde etkileyebilir.

İçindekiler:

El ve el bileğinde en sık görülen tendon yaralanmaları; kesici alet yaralanmaları, spor kazaları, iş kazaları ve ani zorlanmalar sonucunda gelişir. Erken tanı ve doğru tedavi ile tendon fonksiyonlarının büyük ölçüde geri kazanılması mümkündür.

Tendon Yaralanmaları Neden Olur?

Tendon yaralanmaları travmatik veya dejeneratif nedenlerle ortaya çıkabilir.

En sık nedenleri

Cam ve bıçak kesileri
İş kazaları
Spor yaralanmaları
Ani zorlanmalar
Ezilme yaralanmaları
Makine kazaları
Parmakların aşırı gerilmesi
Düşmeler
Kronik tendon yıpranmaları

Tendon Yaralanmalarının Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler yaralanmanın yerine ve şiddetine göre değişiklik gösterir.

En sık görülen belirtiler

Ani başlayan ağrı
Parmağı hareket ettirememe
El veya parmakta güç kaybı
Hareket sırasında zorlanma
Şişlik
Kanama (açık yaralanmalarda)
Parmakta şekil bozukluğu
Kavrama gücünde azalma
Hareket sırasında takılma hissi

Tam tendon kopmalarında ilgili parmak aktif olarak hareket ettirilemez.

Tendon Yaralanmaları Kimlerde Daha Sık Görülür?

Risk grubunda bulunan kişiler:

Sanayi çalışanları
İnşaat işçileri
Aşçılar
Kasaplar
Cam işçileri
Marangozlar
Sporcular
Müzisyenler
Tarım işçileri
Ev kazası geçiren kişiler

Tendon Yaralanmaları Nasıl Teşhis Edilir?

Tanı, ayrıntılı fizik muayene ve gerekli görüntüleme yöntemleri ile konur.

Fizik Muayene

Muayene sırasında;

Parmak hareketleri
Tendon fonksiyonları
Kavrama gücü
Sinir ve damar yapıları
Açık yara varlığı

ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Ultrasonografi

Tendon bütünlüğünü değerlendirmede yardımcı olabilir.

Manyetik Rezonans (MR)

Kısmi veya tam tendon yırtıklarının ayrıntılı değerlendirilmesini sağlar.

Tendon Yaralanmaları Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, tendonun tamamen mi yoksa kısmen mi yaralandığına göre planlanır.

Atel Tedavisi

Bazı küçük ve kısmi tendon yaralanmalarında özel ateller yeterli olabilir.

Fizik Tedavi ve El Rehabilitasyonu

Ameliyat gerektirmeyen veya ameliyat sonrası hastalarda hareket açıklığını korumak için uygulanır.

Cerrahi Tedavi

Aşağıdaki durumlarda cerrahi önerilir:

Tam tendon kopmaları
Derin kesiler
Hareket kaybı
Aynı anda sinir veya damar yaralanmasının bulunması
Fonksiyon kaybı oluşturan yaralanmalar

Cerrahi sırasında kopan tendon özel dikiş teknikleri kullanılarak uç uca onarılır.

Tendon Onarım Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Ameliyat genellikle 30-90 dakika sürmektedir.

Lokal, bölgesel veya genel anestezi altında uygulanabilir.

Tendon uçları özel ve dayanıklı dikiş materyalleri ile anatomik olarak birleştirilir. Gerekli durumlarda tendon grefti veya tendon transferi uygulanabilir.

Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci

El özel atel ile korunur.
Erken kontrollü hareket programı uygulanır.
Dikişler yaklaşık 10-14 gün içerisinde alınır.
El rehabilitasyonu tedavinin önemli bir parçasıdır.
Hafif günlük aktiviteler birkaç hafta içinde yapılabilir.
Tendonun tam iyileşmesi genellikle 8-12 hafta sürmektedir.

Tendon Yaralanmaları Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen tendon yaralanmaları aşağıdaki sorunlara yol açabilir:

Kalıcı hareket kaybı
Parmakların bükülememesi veya açılamaması
Kavrama gücünde azalma
Kas erimesi
El fonksiyonlarının kaybı
Kalıcı sakatlık
Günlük yaşam aktivitelerinde ciddi kısıtlılık

Tendon Yaralanmalarından Korunma Yolları

Riski azaltmak için şu önlemler alınabilir:

Kesici alet kullanırken dikkatli olun.
İş güvenliği ekipmanları kullanın.
Spor öncesinde ısınma egzersizleri yapın.
Eli aşırı zorlayan hareketlerden kaçının.
Koruyucu eldiven kullanın.
İş kazalarını önleyici güvenlik kurallarına uyun.

Sık Sorulan Sorular

Tendon kopması kendiliğinden iyileşir mi?

Tam tendon kopmaları genellikle kendiliğinden iyileşmez ve çoğu zaman cerrahi tedavi gerektirir.

Tendon ameliyatı zor mudur?

Hayır. Deneyimli el cerrahları tarafından yapılan tendon onarımları yüksek başarı oranına sahiptir.

Tendon ameliyatından sonra el ne zaman kullanılır?

Doktor kontrolünde uygulanan rehabilitasyon programına bağlı olarak hafif kullanımlar birkaç hafta içinde başlayabilir.

Tendon yaralanmalarında fizik tedavi gerekli midir?

Evet. Başarılı bir tendon onarımının ardından fizik tedavi ve el rehabilitasyonu iyileşmenin en önemli aşamalarından biridir.

Tendon tekrar kopabilir mi?

İlk haftalarda aşırı yüklenme tendonun yeniden zarar görmesine neden olabilir. Bu nedenle doktorun önerilerine uyulmalıdır.

Tendon yaralanması sonrası spor yapılabilir mi?

Tam iyileşme sağlandıktan ve doktor onayı alındıktan sonra spor aktivitelerine kademeli olarak dönülebilir.

Hangi doktora başvurmalıyım?

Tendon yaralanmalarının tanı ve tedavisi için Ortopedi ve Travmatoloji veya El Cerrahisi uzmanına başvurmanız önerilir.

Sonuç

Tendon yaralanmaları, el ve parmak hareketlerini doğrudan etkileyen ciddi ortopedik yaralanmalardır. Erken tanı, zamanında cerrahi onarım ve düzenli el rehabilitasyonu sayesinde hastaların büyük çoğunluğu eski el fonksiyonlarına yeniden kavuşabilir. Elinizde kesi sonrası hareket kaybı veya parmaklarınızı hareket ettirememe gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bir Ortopedi ve Travmatoloji uzmanına başvurmanız büyük önem taşır.